mikrofiber bez bayiliği pizza bayiliği bujiteri bayiliği
Hacıalioğlu çiğ köfte
Pizza bayilik

Franchising: kim biliyorsa güçlü o

Tarih: 28 Aralık 2016, 11:25 | Okunma :1541
Mehmet Yanık'ın yazı dizisinin ikinci bölümü franchise almayı düşünenlerin okumayı es geçmemesini tavsiye ediyoruz.

Başımızı derde sokan bilmediğimiz şeyler değil, başımıza asla gelmeyeceğinden emin olduklarımızdır. Mark Twain

Bilgi” kelimesi sözlükte zihince kavranmış olan, felsefi tanımlamada “hüküm vermek için gerekli unsurlardan her biri” mânâlarına geliyor. Amacım franchising konusunda bildiklerimizi değerlendirip. şahit olduklarımızı sizlerle paylaşmak. İlk makalemizde belirttiğimiz üzere çalışma niteliksel yönden hazırlandı.

Franchising tecrübelerimi kazandığım, büyük aşkla, severek hizmet verdiğim, halen müşterisi olduğum firmanın, İstanbul – Kartal (franchisee) şubesine kardeşim, öğretmen arkadaşları ile gitmiş; personelden dayak yemeden kalktıkları için çok mutlular, Yiyemedikleri profiterol, midelerini bulandıran frenchpress kahvenin parasını ödediklerini de eklediler. “Geçmiş olsun” dedim, kardeşimin durumundan ziyade ana firma (franchiser) ve işletmeci (franchise) adına üzüldüm. Tartışmasız kabul gören “gurme” tadı değiştiğine. Ben de şahidim. Sorunların eğitim ve denetim eksiğinden kaynaklandığını tahmin ediyorsunuz.

Diğer taraftan aynı firmanın bende kısa süre önce müşterisi olmuş, profiterol siparişi vermiştim. Damağımdaki lezzet hayali ile servisi yapılan lezzet arasında ciddi farklar vardı. Ve geçenlerde bir akşam Acıbadem’de bir pastahaneye müşteri olmuş, yediğim profiterolde kaybettiğim “gurme” tadı bulduğuma çok sevindim: farkında olmadan iki porsiyon yemiştim. Ve geleceğin itibarlı firma adayı olarak tescilledim; takipçisi ve müşterisi olacağım. Her iki durumun özü, çalışanları “softpower” ile kendi düşündüklerimizi düşünmeye, bizim gibi hissettirmeye çalışmak. Bilmeden, anlamadan, öğrenmeden yönetmek hayalden öte değil.

İddialı olacak ama franchising sistemi ile çalışan, büyüyen firmaların ortak ve yöneticilerinin %95’i franchisingi ciddiyetle incelemiyor, üzerine düşünmüyor. Oysa firmaların yönetici ve ortakları en fazla okuması, öğrenmesi gereken kesim. Çünkü ticari hayatı dönüştürüyor, kurallar oluşturuyorlar. Çalışanların, yatırımcıların, sektörün durumunu birebir etkiliyorlar. Kimilerinin cevabını duyar gibiyim “düşünecek ne var; sözleşme imzalıyoruz, dükkânı dekore ediyoruz, ürün imal edip kapısına kadar getiriyoruz, personeli eğitiyoruz, açılışta destek veriyoruz, tek yapacağı ürünü satıp parayı almak…” Bir de müşteriyi kolundan tutup dükkâna soksanız tam olacak. Eskiden “sokaktan geçen adamı tutup müdür yapmıyorlar” derdim; yanılmışım. Yapanlar varmış, ben şahidim. Yüksek lisans, doktoralı beyin gücü özel sektöre daha çok gerekiyor. Eğitimli tecrübeye, düşünmeyi öğrenmiş zihinlere iş dünyası. en az eğitim dünyası kadar ihtiyaç duyuluyor.

Franchising adıyla anılan sistem markası, hizmet, ürün standartları, ticari felsefeye ve sofistike ürünlere sahip şirkete/markaya, isim hakkı ve diğer ücretleri ödeyip, franchiser’ın belirlediği şartlar içerisinde kalarak, markaya ait ürünü, hizmeti satma durumudur.

Firmanın standartlarına bağlı kalma” mecburiyeti, sözleşme ile garanti altına alınıyor. Standartlar ürün, servis, sunum, mekân, tasarım, uygulama, personel üniforması, çatal bıçak kılıfı, ortamda dinletilecek müziğe kadar belirlenir. Çoğu insan, hatta franchiser yönetici ve pazarlamacıları bile bayii sistemi ile franchise sisteminin farkını bilmezler. Bilmedikleri sistemi yönetemezler. Firma ve yetkilileri çoğunlukla “tabelasının, markasının vurgulanması, kısmi de olsa ürünlerinin bir şekilde satılması” noktasında oluyor.

Bir sözleşme çerçevesinde, bir markaya ait ürün veya ürünlerin satış veya üretim hakkının alınması bayilik sistemidir. Meşrubat, gazlı içecekler, paketlenmiş ürünler (süt, yoğurt, margarin, yedek parça…) ile örnekler arttırılabilir.

Franchising işlerliği en az bir yıl, 3 farklı işletmede tecrübe edilerek kanıtlanmış, sofistike ve komple mekanizmaya dâhil olmaktır. Franchiser firma üretimden, mekândaki sunum tabağının hazırlanmasına, dekorasyona, personel kıyafet, seçme değerlendirmesi, çatal bıçak kılıflarına, mekânın cephesi, tabelasına kadar yaptırım yetkisine haiz olması yanında, franchiser ve onayladığı firmalar haricinde ürün almanız, satmanız yasaklanır. Pastayı, sütlü tatlıyı bir yerden, dondurmayı başka bir yerden, doğum günü pastasını diğer bir yerden alamazsınız. Yükümlülüklerinize karşılık ana firmanın marka gücü, tecrübesi, sistemi karşılaşacağımız riskleri minimize edebilir.

Franchiser firma, franchising sistemi ile sermaye yatırımına girmeden, pazarda hızlı hareket edebilir, normal şartlarda riskin büyüklüğü nedeniyle tanımadığı, kültürel, tüketim alışkanlığı gibi farklılıkları olan pazarlara açılabilir. “İsim hakkı, reklam katkı payı, cirodan pay…” gibi farklı ad altında kazanç elde ediliyor.

Franchising yatırımı yaparken dikkat edeceğiniz nokta ne kadar kazandıracağı değil, ne kadar sizin yanınızda oldukları ve bunu sözleşme maddeleri ile sabitlemeleridir.

Yatırımcı olarak sektörde seçme değerlendirme yaparken sizde göz önünde bulundurmanızı önerdiğim kriterler.

1- İdrak edelim: Ne kadar anlayabiliyoruz, işi yapabileceğimize aklımız ne kadar yatıyor, işle ilgili ne kadar yetenekliyiz, her şey öğrenilmez bazıları doğuştan gelir. Bende futbol oynuyorum, Cristiano Ronaldo’da. Ronaldo futbola dair tüm konuları okuyup, idman yaparak öğrenmedi; Allah vergisi olan tarafları çok fazla. İş, bizde olgunluğa erişmeli, kemâl bulmalı.

2-Tanıyalım: Yapılacak işi, şirketi farklı ortamlarda ne kadar gördük, ne kadar biliyoruz, ne kadar vâkıfız. Görüşmeler genelde en yoğun iş hacmine sahip işletmede yapılıyor. Franchiser’a dahil farklı adreslerde inceleme yapalım. İşletmelerle beraber, franchiser firmanın yöneticilerini ve ortaklarını da tanımaya, cümlelerle anlatılmak istenenlere, satır aralarına dikkatle bakın. Hiçbir bilgi muallakta kalmamalı; bilgiler öncelikle ruhumuzu tatmin etmeli. Franchising dikensiz gül bahçesi değildir, her şey aklınıza yatsa da ruhunuza sinmedi ise karar vermemenizi öneririm. Her işin bir melodisi, İngilizce, Arapça gibi kendine özel lisanı var. Franchiser yönetici ve ortaklarının melodiyi ne kadar iyi bilip icra ettikleri kalp atışı kadar önemli. İyi bir dinleyici, iyi bir müzisyen anlamına gelmiyor.

3- Anlayalım: İfa edilecek işin, yatırımın mali, operasyonel, müşteri, ürün yönetimi ve diğer boyutlarına ne kadar akıl erdirebiliyoruz. Gerçeğini ne kadar kavrıyoruz. Kafe –pastahane sektöründe söylerdik, patron ceketini sabah gelip dükkâna astığında, o gün ciro %20 fazla olur. Patronun işin başında olduğunu bilmenin doğurduğu disiplin ve motivasyon ciroyu beklenmedik oranda arttırıyor. Başarı ve yüksek cirosu ile tanıdığım franchise işletme sahibini hangi akşam ziyaret etsem, (sözüm meclisten dışarı) konsomatris misali masadan masaya gider, müşterileri ile birebir iletişim kurar, her birini özel hissettirir, ailesini, hastasını, çocuklarının okul durumunu sorardı. Siparişleri kendisi hazırlar, müşteri ile ilgilendiği gibi personeli ilgilenirdi. Klişe olacak ama iş yerinde demlediği çayın aynısını, evinde de demlerdi. İç ve dış müşterisine evinde içtiklerini içirirdi. İşi anlayan insan…

4- Kavrayalım: Nasıl bir nesne el veya kol ile sımsıkı tutulur, zapt edilir, hareketleri tam kontrol altına alınır işte o şekilde işi kontrol ve disiplin altına almaya aklınız yatıyor mu? Anlatmak istediğim ceberut vâri yönetim değil, bilakis bilgi, tecrübe ve sürekli eğitimle hâkimiyet altına alma durumu. Bugüne kadar öğrendiklerimizi özü iş var ise siz yapacak, siz çözeceksiniz. Kimseden sizin kadar ilgilenmesini, sahip çıkmasını beklemeyin. Konu maaşın miktarı ile değil, şahsın karakteri ile ilgilidir.

5-Sembolleştirelim/muhâkeme edelim: Yatırım ortaklığı düşündüğümüz firmanın hizmet, ürün, müşteri memnuniyet ve diğer konularda sembolize ettiği işletmeyi yönetim, personel, kârlılık, lokasyon, sirkülasyon, metraj, ulaşım ve diğer konularda inceleyelim. Sembolize edilen işletmeye ilişkin inceleme konuları her yerde aynı olmayacaktır. İncelemeye akıl katalım, akıl süzgecinden geçirip, karar verelim. Yatırım yapmayı düşündüğünüz bölgeyi sembolleştirip karşılaştıralım. Markanın bilinirliği, gücünün yardımcı olmayacağı, çözemeyeceği sorunlar vardır. Stratejik hatalar, taktik manevralarla kapatılamıyor.

6-Soyutlama: Yatırım yapmayı düşündüğümüz firma, benzerlerinden hangi özellikleri ile ayrılıyor. Ürün, hizmet, mekân, işletme… Zihnimizde hangi özelliği aşırı beğeni ve soru işareti doğuruyor, neden? Soru işaretlerinin aklî cevabı var mı? Beğenilerimiz bize mi özel, genel kabul görmüş mü? Bize anlatılanların, gördüklerimizin, hissettiklerimizin özünü yakalamaya çalışalım. Müşteriler mekâna mı, markaya mı, lokasyona mı, ürünlere mi teveccüh ediyor? İstiklâl Caddesi, Bağdat Caddesi, Ümraniye Merkez’deki ticari gerçekler çok farklı.

Özellikle franchise pazarlamacı ve franchiser için mekân açmak, prim almak önemli, o mekândaki müşterilerin memnuniyeti, mekânın doluluğu, hizmetin kalitesi ve daha fazlası daha da önemli. Müşterilerin sizinle ilgili konuştukları, adisyondaki bakiyeden daha önemli. İlk cümleler doğmak, ikinci cümleler yaşamak için gerekli. Aksi halde sonuç nefes darlığı çeken başarılardan, öte geçemiyor.

Sözleşme ve açılış süreci sonrası eğitim, öğrenime devam etmenizi ısrarla öneriyorum. Bazı insanlar öğrenim sürecinde bir seviyeye gelir, alleme olduğunu zanneder, bilginin lanetine uğrar. Bazı insanlar okudukça, ne kadar çok öğrenecek bilgi var deyip, daha fazla okumaya gayret eder, bahar yağmuru misâli toprağı şenlendirir. Konuyu bağlarken eğitimin eski adı maarifti, çünkü talebeleri marifet sahibi yapmak hedefleniyordu.

Heyecanınızı korumanız, işinizdeki en önemli sermayeniz. Monotonluk, tek düzelik büyük sorun, diğeri personele ve çevrenize yersiz güven. İş size ait, koruma ve işletme yükümlülüğü sizde, başkasına devredemezsiniz. Ekonomik durum kalp atışına benzer, bir durur bir atar, sağlıklı olan durup atması değil ritmin bozulmamasıdır. Her seçim, doğal olarak içinde felaketi barındırır, risk ticaretin ayrılmaz parçası; almamız gereken hesaplanabilir risklerdir…

Mevlana hazretleri müridlerine“kapıdaki eşeği satın” diyor. Müritler “aman efendim o bizim işlerimizi yapıyor yükümüzü taşıyor” sözlerine üzerine Hazret’in cevabı“dikkat ediyorum uzun zamandır anırmıyor, bu da şevk ve isteksizlik anlamına geliyor, korkuyorum sizede bulaşır.”

Yazarımızın önceki makalesi Franchising: Analiz Sentez okumak için tıklayınız.

 

Mehmet Yanık

© bu makale Mehmet Yanık’ın Bugün Pazartesi 2 adlı kitabın çalışma notlarından alınmıştır.

 

mehmetyanik@hotmail.com

iskuruyorum.com 2016

http://www.facebook.com/Mehmet.Yanik.Yazilari

En iyi iş fikirleri listesi için tıklayın..

Yorum Ekle

Konu hakkındaki değerli yorumunuzu paylaşmak için lütfen formu kullanınız. Lütfen bu bölümden bayilik başvurusunda bulunmayınız firmanın telefonunu arayabilirsiniz. Bu bölümden yapılan bayilik başvuruları muhtemelen silinecektir.

Ad / Soyad

Email

Yorumunuz

Onay Kodu Lütfen Aşağıdaki Alana Yazınız




Aşağıdaki haberlerden hangisi ilginizi çekiyor ?

Mehmet Yanık'ın franchise ile ilgili yazı dizisinin yeni makalesini takipçilerimize mutlak

2017 Limited şirketi kurma süreci ve maliyet hakkında bilgi.

2017 yılı Şahıs firması kurmak için neler gerekli ? kaça mal olur ?

Dünyayı doyuran lezzet: Mr. Kumpir, 19. şubesini kumpiri ile özdeşleşen Ortaköy’e açtı. Mr

Mehmet Yanık'ın franchising konusundaki yazı dizisinin ilk bölümü

pizza bulss bayilik pizza bayiliği bujiteri bayiliği
pizza bulss bayilik pizza bayiliği bujiteri bayiliği
reklam
reklam

Altyapı: MyDesign Haber Sistemi DMCA.com Protection Status