Özkan Bey,

Siz de benim kadar tecrübelisiniz. Ben size tavsiye yerine hatırlatmalarda bulunayım. Yaşadığınız şehri ve ticaret yapmak istediğiniz şehri bilmiyorum; bu meyanda prensipler üzerinden gidelim.

Yiyecek - içecekten maksat kafe - pastahane ise sektör hızla restorana kaymaya başladı. Cafe pastahanede lider firmalar (hatta ilk 4'ü) yöresel sabah kahvaltılarını, tost, melemen, etli yemekleri, çorbaları da menülerine ekleyip "bistro, steak house" conseptine dönüşmeye başladılar. Rekabet artıyor, karlılık düşüyor, müşteriye daha çok ve sağlıklı ürün sunmak gerekiyor.

Ama kiralar gerilemiyor, hava paraları düşmüyor, döviz yalnızca kârdan zarar ediyor...

Seçiminizde dikkat etmeniz gereken noktalar:
1- Ticarethane mekanını kendiniz sahibinden bulun. Hava parası ödemeyin. Sirkülasyonu yüksek, gelecekte yolların değişmeyeceği, daralmayacağı, girerken basamaktan çıkılmayan, cephesi ortamala 8 m2 ve doğuya bakan, kapalı mekandan çok açık hava mekanı olan bir yer olsun. Franchise görüştüğünüz firmaların önerilerini değerlendirin ama değerlendirin!

2- Franchise firmalarının menüsünü Türk damak lezzetine göre değerlendirin. Usta tutulması gereken işler sıkıntılıdır. Ustalar garsonlardan daha çok kaprislidir ve işletmenin kontak anahtarıdır. Bazı firmalar kendilerinin tahsis ettiği ustaları çalıştırmanızı isterler, karınızı usta ile paylaşmanız gerekebilir. Firmayı inceleyin sıkık yatırım yapmanızı isteyebilir örneğin yeni fırınlar, yeni dondurma dolapları, ızgaralar almanızı istiyor mu? Franchiselarından sorun öğrenin.

3-Kârlılık! Firmaların söylediği maliyetlerin üzerine %5-10 puan koyun. Cirodan pay istiyorlar mı? Bazı firmalar maliyetten alır bazıları cirodan pay alır. Kimileri reklam katkı payı adı altında alır. Ödeme takvimleri çok önemli hangi vadelerle ödeme talep ediyorlar. Optimali 1 aylık fatura 15-20-30 günlük çek sistemidir. Ama piyasa hızla DBS'ye doğru kayıyor.

Firmaların çoğu 1+1 sisteminde kâr marjı verir. 2 TL'ye aldığınızı 4 TL'ye satmanızı isterler. Oysa paket servislerde ambalaj, poşet, personel ve motor maliyetini katmazlar. Bu firmalardan kaçının.

Kimi firmalar 1+2 sistemi ile çalışırlar. 2 TL'ye aldığınızı pakette 5,5 TL'ye, masaya serviste 6 TL'ye sattırırlar. Masada oturmayan müşterinin maliyeti düştüğünden, eş zamanlı masada müşteri oturmasından doğacak kazancıda hesaplayıp, masa müşterisine servis maliyeti eklerler. Bunlar dilim ürünlerde (pasta, pizza...) daha fazla kâr marjı sunarlar. Örneğin 6 dilimlik pastanın maliyeti 15 TL, paket satışında 30 TL, dilimleyip satarsanız 8 TL x 6 dilim üzerinden hesap yapabilirsiniz.

4- Her firma yöneticisi kadardır. Yöneticilerden mümkün olduğu kadar fazlasıyla konuşun, tanışın. Yöneticisi içinize sinmeyen firma ile çalışmamanızı öneririm. Diyebilirsiniz ki bir kaç hafta sonra işten çıkar, iyi gelebilir evet mümkündür. O zaman patronları ile görüşmeye çalışın derim. Sohbetnize akıl katın, görüşmeye gitmeden önce birçok şeyi incelemiş olun.

5- Firmalarla görüşürken ajandanızı sağ yaprağına soracağınız soruları yazın. Firma temsilcisinin tüm anlatııklarını not edin, tutarlılık ve mantık arayın. Duyduklarınız ve gördüklerinizle uyuşuyor mu? İnceleyin. Aptalca sorular sormak, aptalca yanlışları düzeltmekten iyidir, unutmayın. Sonrak kendi sorularınızı yöneltin.

6- Katma değer kelimesinin anlamını inceleyin. Bir firma "markayım" diyorsa katma değeri nedir? araştırın.

Son olarak yolda yürüyorsunuz 1 kova altın gördünüz, almak için 1 hafta düşünün. 1 hafta bekleyin demek istemiyorum, tefekkür edin yani derin düşünün...

Hayırlı, bereketli işler dilerim...

(Yukarıdaki yazının bir kısmı iskuruyorum.com sitesinde 1.şubat.2012'de yayınlanacak yazından alınmıştır.)

Mehmet bey, merhaba!şunu söylemeliyim ki yorumlarınız müthiş kaliteli.Sormadan yanıt almış gibiyim.Ben 9 sene kadar, 5 yıldızlı otellerde çalıştım fakat rüzgar savurdu bugün kuruyemiş dükkanı çalıştırıyorum.Yaptığım ciroyu, müşteri sayısına böldüğümde karamsar bir tabloyla karşılaşıyorum.Yiyecek-içecek sektöründe geç kalmış gibi hissediyorum, yani bir üründe marka seçeneği çoğaldı ve seviyeleri aynı sunum birbirinin taklidi gibi.Bana hatırı sayılır bir bütçeyle ala carte servis yapabileceğim bir menü tavsiyesinde bulunabilirmisiniz?Yani bugün siz olsanız neyi tercih ederdiniz,karamsar 2012 yılınıda katarsanız.teşekkür ederim

Cenk Bey, sorunuz için teşekkür ederim. Sizlerden ricam maddi durumunuzu, yorum bölümlerinde paylaşmamanız. Yalnızca sorunuzu yöneltin.

Ekonomik değişimlerden en son gıda sektörü, gıda sektöründe ilk olarak kafe, restaurant ve bistro etkilenir. Öyle ki havanın yağmurlu, güneşli, dükkanın cephesinin doğuya bakması, dükkan ayak altında olması gibi faktörler birinci derecede etkilidir. Hatta bazı dizilerin yayın saatleri bile cironuzu etkiler. Ancak itiraf edeyim gıda, dünyanın en keyifli işidir.

Tahminim daha önce iş deneyiminiz olmadığı veya çok az olduğu yönünde. Bursa kısıtlı pazarı olan ve yerel markalara bağımlılığı olan bir şehir. Bu nedenle yatırım maliyetleri yüksek, şehir dışından bir marka ile piyasaya girmek yüksek riskli.

Ve daha önemlisi, faaliyet göstermek istediğiniz alan emek yoğun sisteme dayalı. Personel yönetimi, ürün yönetimi ki fire hesabını da düşünmek gerek. Mesai saatleri çok geniş, hafta sonu ve bayramlarda işinizin başında durmanız gerek.

Size önerim arkadaş ve dost çevrenizde kafe, pastahane ve benzeri iş yapan tanıdıklarınızdan bilgi almanız ve orada personelle beraber çalışmanız... Garson elbisesi giyerek.

Temel konu, ana sermayemiz. Hangi işi yaparsanız yapın, yatırım haricinde 1 (bir) yıllık işletme sermayeniz bir kenarda dursun. Eğer sermayenizi bilgi edinmek için harcarsanız, hiçbir şey kaybetmezsiniz. Çünkü paranız, şekil değiştirmiş, bilgiye dönüşmüş olur.

Dilbilgisinde "anlam kayması, anlam daralması ve anlam genişlemesi" kavramları var, edebiyat derslerinden hatırlayınız. "Profesyonellik" kelimesi anlam kaymasına uğradı, dikkat edin...

Başarılar dilerim...

Saygılarımla,

Mehmet Yanık

Mehmet bey mrb ben 26 yaşında işletme fakültesi mezunuyum 50.000 TL param var ve Bursa da yaşıyorum sizce hangi sektörü seçmeliyim aslında benim kafamda pastane bistro var bide sizden akıl almak istedim tşkler...

Rahman Bey,

Verdiğiniz bilgiler çok kısıtlı. Hangi şehirde yaşadığınız, ailenizin iş dünyasındaki durumu, eğitim durumunuz, çalışma durumunuz vb... Çok özet cevap verebiliyorum, büyük şehirde, baskın yeteneğinize dönük iş yapan bir ticarethaneye gidin; onlara deyin ki "sizden maaş istemiyorum, sigorta istemiyorum, kendi masraflarım bana ait, birkaç ay yanınızda çalışmak istiyorum"... İnanının çalışacağınız o bir kaç ay içinde yüzbinlerce liralık bilgi kazanacaksınız. Ve orada öğreneceğiniz gerçekleri hiç kimse size anlatmaz, ben bile...

Merhaba ben 22 yaşındayım iş kurmak küçüklüğümdn beri hayalim ama şuan 10 bin liram var hangi işı yapsam dye duşunuyorum ikna kabiliyetimi geliştiriyorum ticareti öğreniyorum ne yapmam gerek akıl verirseniz