Sorularla Franchise

Franchising hakkında sorular ve cevaplar

Kategori	: Bilgi Bankası
Yorum Sayısı	: 0
Okunma	: 1520
Tarih	: 13 Ocak 2010, 17:44
Etiketler	: Franchising, know how, franchisee fee, royalty, Franchisor, ,

12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

Bu seferki yazımda iş kurmanın farklı bir modelini tanıtmak istiyorum: Franchising. `Tekerleği yeniden icad etmenin bir anlamı yoktur` sloganı ile bir çok Franchisör firmalar yeni girişimler için, özelliklede genç girişimcilere, yatırım imkanları sunmaktadır. Bilinçli adımlar atıldığında bu yatırım ve girişim modeli her iki taraf içinde kazançlı olmak durumundadır. Aksi takdirde yapılan sözleşmelerden ve sistemden çıkması kolay olmadığı için kazanan ve kaybeden tarafı tahmin etmekte zorlanmayacağınızı düşünüyorum. Ara sıra bende televizyon izlemekteyim, hatta tutkunu olduğum dizimde var. Bundan dolayı perşembe akşamları bende ekrana kilitlenirim. Son haftalarda sıkca bazı firmaların TV reklamı aracılığı ile basit bir şekilde iş kurma imkanlarını duyurdukları dikkatimi çekti. Merak ettim bazı incelemelerde ve araştımalarda bulundum. Sonuç itibari ile bazı firmaların kullanmış oldukları Franchising Modelini kısaca sizlere tanıtmak istedim. Olurda yatırım yapmak isterseniz ufak bir alt yapı bilginiz olsun, eliniz boş dönmeyin...
ABD`de uygulaması yüzyılı aşan franchising sistemiyle Almanya 1980`lerin ilk yarısında tanıştı. İngilizce kökenli bu kelimeyi Marka kiralamak olarak tanımlayabiliriz. İşte franchising konusunda aklınıza gelebilecek tüm soruların yanıtları.

Franchising nedir?
Sözlükteki karşılığı imtiyaz olan franchise İngilizce bir sözcük. Franchising, bir ürün veya hizmetin imtiyaz hakkına sahip tarafın belirli bir süre, şart ve sınırlamalar dahilinde işin yönetim ve organizasyonuna ilişkin bilgi destek (know how) sağlamak suretiyle ticari işleri yürütmek üzere ikinci tarafa verdiği imtiyazdan doğan uzun dönemli ve sürekli bir iş ilişkileri bütünüdür.
Franchisor, ürüne, hizmete veya bilgi birikimine, bunlara ait denenmiş, kalitesini kanıtlamış ve başarılı bir markaya, isme sahip ve bunların satış, dağıtım veya işletme hakkını belirli bir bedel karşılığı veren taraftır. Franchisee`nin franchisor`a ödediği bedel, isim, marka veya sistemi kullanma hakkı karşılığında ödenen bir başlangıç ücreti `franchisee fee`den, yıllık ciro ve kardan anlaşmada belirlenen oranlarda, yüzde olarak ödenen ücretlerden, yani `royalty`den oluşur.
Franchising`in türleri nelerdir?
Uygulandığı ülkeye göre ulusal ve uluslararası olmak üzere iki tip franchising sisteminden söz edilebilir. Sunulan olanaklar açısından ise sistem; ürün ve marka franchising`i şeklinde sınıflandırılabilir.
Ürün ve Marka franchising`i nedir?
Bu sistem ABD`de üretici ve satıcı arasında bağımsız bir satış ilişkisi şeklinde başlamıştır. Bu ilişki sınırları içinde satıcı firma kendini üretici firma ile özdeşleştirmeye çalışır. Bu tür franchising sisteminde esas olan belirli bir marka ya da ticari unvanın kullanılmasıdır.
İşletme sistemi franchising`i nedir?
İşletme sistemi franchising`inde franchisee ve franchisor arasında, sadece ürün, servis ve marka için değil bir bütün olarak işletme sistemi için sürekli bir iş ilişkisi ve işbirliği yapılmaktadır. Pazarlama ve üretimle ilgili faaliyetler de yer alır.
Sistemin franchisee açısından sakıncaları neler?
Franchisor`un koyduğu birtakım kurallar ve kısıtlamalara uyma zorunluluğu bir noktada yaratıcılığı ortadan kaldırabilir. Sözleşme aşamasında yeterli araştırma yapılmazsa karın önemli bir kısmının franchisor`a kalma riski olabilir. Yapılan anlaşmalar gereği franhisor`dan alınması zorunlu olan bazı ürünlerin piyasadan daha uygun fiyatla alınması söz konusu olabilir. Sözleşmede boşlukların doğması durumunda sistem franchisor lehine çalışabilir. Franchisor işletmelerin franchisee`ye güvensizliği sözleşmeyle sağlanan olanakların sınırlı tutulmasına neden olabilir. Bu durum taraflar arasında sürtüşmeler doğurabilir.
Sistemin franchisor açısından yaraları neler?
Franchise alan işletmelerin girişte ödedikleri bedeller yeni yatırım yapmaya gerek kalmadan firmanın karını artırır. Bu durum en az maliyetle büyüme ve gelişme olanağı sağlar. Büyüme ve iş hacminin artması verimliliği de artırır. Mal ve hizmetin daha fazla satılması franchisor`a finansal kuruluşlardan kredi bulma imkanı yaratır.
Franchise seçerken nelere dikkat edilmeli?
Franchisor firma pazarlama kanalı, öncelikle franchisee`lerini kullanmalı
Üretilen hizmetin hazır bir pazarı bulunmalı
Franchisee alınacak marka tanınmalı ve iyi bir isme sahip olmalı
Franchisor firma yeterli eğitim, sürekli destek ve etkili bir pazarlama olanağı sunmalı Franchisor`un yükümlülükleri nelerdir?
Bir firma kendi sistemini franchise zinciri haline getirmeden önce gerekli süre boyunca işletmeyi başarılı bir şekilde yürütmüş olmalıdır. Zincirin isim marka ve diğer ayırt edici özelliklerinin sahibi olmalı ve yasal olarak kullanım hakkı bulunmalıdır.
Franchise bedelinin ödeme şekilleri nelerdir?
Franchisee, kullanma hakkını aldığı marka ve sistem için franchisor`a bedelini değişik şekillerde ödeyebilir. Ödeme sözleşme yapıldığı sırada toplu olarak yapılabileceği gibi belli dönemlerde de olabilir. Franchisor verdiği destek hizmetleri için de ek ödemeler talep edebilir. Ödemelerin ne şekilde yapılacağı sözleşmenin bu başlığı altında düzenlenmelidir.

Yüksek Endüstri Mühendisi
Muhammed ERTURAN
Stuttgart Ticaret ve Sanayi Odası Meclis Üyesi