Eğer bir Ikea mağzasında kendinizi umutsuz bir şekilde kaybolmuş hissediyorsanız, muhtemelen yalnız değilsiniz. Dünyanın dört bir yanında mağazaları bulunan İsveçli ev mobilyası ve aksesuarları prekandecisi Ikea'nın psikolojik bir silahı var.

İngiliz Daily Mail gazetesinde yer alan habere göre, mağaza tasarımı konusunda uzman olan Alan Penn, Ikea mağazalarının karmaşık bir şekilde düzenlenmiş olmasının müşterilerin daha fazla zaman ve para harcamasını amaçlayan psikolojik bir silah olduğunu söylüyor.

Bu teoriye göre, minimalist İsveç mobilyalarının teşhir edildiği alanlar arasında izlenen zikzak rota, müşteriye yönünü şaşırtıyor ve daha fazla alışveriş yapmasını sağlıyor.
University College London'daki Yapı Çevresi İçin Görsel Gerçeklik Merkezi'nin (Virtual Reality Centre for the Built Environment) yöneticisi Alan Penn'e göre, Ikea'nın stratejisi, şehir merkezi dışında kurulan perakendecilerinkine benziyor ve müşteriyi mümkün olduğunca daha fazla içeride tutmayı amaçlıyor.

Profesör Penn, "Ikea örneğinde, etkin biçimde mağaza katoloğundakilerin fiziksel olarak farklı biçimlerde kurulmuş örnekleri arasından giden bir rotayı takip edersiniz. Mağazaya girdiğiniz andan itibaren bu rotayı takip ettiğiniz sürece gözünüz neye takılırsa onu satın alabilirsiniz, ucuzluğundan çok öyle etkilenirsiniz ki sonuç bu olur" diyor ve müşterilerin bu sırada çıkışı bulmakta zorluk çektiklerini ekliyor.

Penn, "Hile burada yatıyor. Çünkü tasarım öyle kafa karıştırıcı ki geri dönemeyeceğinizi ve yol üzerinde gözünüze çarpan şeyi daha sonra alamayacağınızı biliyor ve bu eşyaları alışveriş sepetinize atıyorsunuz" diyor.

İyi ve ucuz tasarımıyla bilinmesinin yanı sıra Ikea'nın ayırıcı labirent özelliği dikkat çekici bir şekilde işe yaramış da görünüyor. 26 ülkedeki 283 mağazasıyla Ikea geçen yıl 2.7 milyar euro kar etti.

Ikea ise, mağaza planlarının kasıtlı olarak müşterilerin kafasını karıştırmak amacıyla tasarlandığı iddialarını reddediyor. Ikea'nın İngiltere ve İrlanda yönetici yardımcısı Carole Reddish, "Mobilya sergi salonlarımız müşterilere evin her alanına dair (mutfak, yatak odası ve salon) çok sayıda fikir vermek üzere tasarlandı. Bazı müşterilerimiz bir gün her oda için fikir almak, esinlenmek için bize geliyor, diğerlerdi katoloğa bakıyor ve internetten sipariş ediyor. Bazılarının da aklında bir alışveriş listesi oluyor ve hızlıca giriyor ve çıkıyorlar. Müşterilerimizin işini kolaylaştırmak için kısayollar oluşturduk" diyor.